Ultrasonografi

Ultrason radyolojinin vazgeçemediği modern görüntüleme yöntemlerinden biridir. Radyasyon içermemesi ve hastaya herhangi bir zarar vermemesi nedeniyle en sık tercih edilen modalite olmuştur. Temelde; ses dalgalarından yararlanarak görüntü oluşturma prensibiyle çalışır. Doğada yarasaların yön tayin etmek için veya balinaların yüzerken kullandıkları sisteme benzer bir mekanizma kullanılır.

Ultrason cihazı; Prob, işleme ünitesi ve çıktı ünitelerinden oluşur. Prob işlem sırasında doktorun hasta üzerinde kullandığı parçadır. Prob içinde, elektrik akımı uygulandığında yüksek frekanslı ses üreten kristaller mevcuttur. Üretilen ses dalgaları doku içinde ilerleyip geri dönerler. Ses dalgasının bir kısmı ilerlediği doku içinde emilirken bir kısmı geri döner. Geri dönen dalgalar, prob içinde bulunan kristaller tarafından algılanır. Bu defa ilk işlemin tersi gerçekleşir. Yansıyan ses dalgalarının kristal üzerinde oluşturduğu basınç elektrik akımına dönüştürülür. İşleme ünitesi bazı algoritmalar kullanarak bu akımdan görüntü oluşturur. Oluşan görüntü çıktı ünitesinin bileşeni olan ekranda gerçek zamanlı değerlendirilir veya termal bir yazıcıyla kayıt altına alınır.

Ultrason ses dalgalarını görüntüye çevirme teknolojisiyle çalışır. Ultrason probu denen aparatttan üretilen yüksek frekanslı ses dalgaları dokuya çarparak geri döner. Bilgisayar, dönen ses dalgalarının şiddetini ölçerek görüntüye çevirir. Radyoloji uzmanı ekranda gördüğü bu görüntüye göre değerlendirmede bulunur. Ultrasonda x ışını yoktur. Dolayısıyla radyasyon riski taşımaz. Hamilelerde ve emziren kadınlarda güvenle kullanılabilir. İstenilen sıklıkda tekrar edilebilir.

Ultrason cihazında x ışını olmadığından radyasyon içermez. Hamile kadınlar ve emzirenler de dahil olmak üzere tüm hastalarda güvenli bir şekilde kullanılabilir. İstenilen sıklıkda ultrason yapılabilir.

Ultrasonun Rutinde En Sık Kullanım Alanları:

- Meme Ultrasonu

- Tiroid Ultrasonu

- Üst Batın Ultrasonu

- Alt Batın Ultrasonu

- Tüm Batın Ultrasonu

- Boyun Ultrasonu

- Skrotal Ultrason

- Yumuşak Doku Ultrasonu

- Obstetrik (gebelik) Ultrasonu

- Biyopsi işlemleri

Renkli Doppler Ultrasonografi

Ultrasonografinin farklı bir yöntemidir. Çalışma prensibi aynıdır. Yine ses dalgalarını kullanarak görüntü elde eder ve radyasyon içermez. Daha çok vücuttaki damarsal yapıları değerlendirmede kullanılır. Damar içindeki akımın yönünü, miktarını, formunu belirler. Damar içi tıkanıklık incelemesinde ve bu tıkanıklıkların oranını belirlemede ilk başvurulan yöntemdir. Ayrıca vücutta saptanan bir kitlenin iyi huylu-kötü huylu analizinde kullanılır.

Renkli Doppler Ultrasonun Rutinde En Sık Kullanım Alanları:

- Karotis ve Vertebral Arterler Doppler (Boyun damarları)

- Alt Ekstremite Arteriel Sistem Doppler (Bacak damarları)

- Alt Ekstremite Venöz Sistem Doppler

- Üst Ekstermite Arteriel Sistem Doppler (Kol damarları)

- Üst Ekstremite Venöz Sistem Doppler

- Obstetrik Doppler (Gebelik)

- Penil Doppler